۱۳۸۹ دی ۱۲, یکشنبه

مهارت کنترل خشم

قابل درک است که همه ما گاهی به دلایل بیرونی و درونی خشمگین می شویم. خشم واکنشی متداول نسبت به ناکامی و بدرفتاری است. اگرچه خشم بخشی از زندگی طبیعی است ولی ما را از رسیدن به اهداف مان باز می دارد به همین علت افراد در مورد خشم خود دچار تعارض هستند.

شما بیشتر از چه روشی برای ابراز خشم استفاده می کنید؟
به طورکلی سه راه برای برخورد با خشم وجود دارد:
1- خشم را به درون خود ریخته و سرکوب کنیم که منجر به صدمات روحی و جسمی می گردد.
2-خشم را فریاد زده و سر دیگران خالی کنیم که منجر به آسیب به دیگران و اخلال در روابط می گردد.
3-خشم را پذیرفته و با کنترل و جهت دادن مثبت به آن، از این انرژی عظیم برای پیشبرد اهداف سازنده سود بریم.
پس برای مهار هیجان خشم اول باید آن را بپذیریم.

آیا احساسات دربرگیرندۀ خشم خود را می شناسید؟ مثل خجالت، حسادت، ناامیدی، درماندگی ...
آیا رفتارهای پرخاشگرانه خود و دیگران را می شناسید؟ مثل پرتاب کردن اشیاء، هل دادن و طعنه زدن، سکوت کردن ...
آیا پیامدهای احتمالی رفتارهای پرخاشگرانه برای خود و دیگران را می شناسید؟ مثل بی اعتبار و بدنام شدن، آسیب جسمی به خود و دیگران ...

خشم اجزای مختلفی دارد:
جزء روان شناختی، همان احساس درونی است که تجربه می کنیم.
جزء جسمانی، که نحوه پاسخ بدنی ما به خشم است مثل تندی ضربان قلب، سنگینی سر، لرزش و...
جزء شناختی، که شامل افکار و نگرشی است که منجر به تجربه خشم می شود.
کنترل و اداره خشم نیز بدین ترتیب مستلزم کاربرد هر دو روش فیزیکی و شناختی است. یعنی ابتدا با روش های فیزیکی پاسخ های نامطبوع بدنی را تعدیل می کنیم که مهم ترین این روش ها آرام سازی (شل کردن عضلات و تنفس عمیق و آهسته) است. در مرحله بعد با استفاده از روش های شناختی مانند تغییر افکاری که پشت احساس خشم وجود دارند، خشم خود را کنترل می کنیم. برای مثال توجه ناکافی دوست شما می تواند باعث این فکر شود که او برایت ارزش قایل نیست. با تغییر افکار به شیوه واقع بینانه می توانید فکر کنید که «او امروز در شرایط خوبی نبوده و باید در وقتی مناسب علت این رفتارش را سؤال کنم.»

همه شما خوانندگان عزیز جزء آن دسته افرادی هستید که تمایل دارید بتوانید خشم خود را بدون ازدست دادن کنترل خود بروز دهید. پس به طور خلاصه به مراحل اداره خشم اشاره می کنم:

مرحله اول شناسایی احساس عصبانیت در خود و دیگران است که این دومی به ما کمک می کند تا قربانی خشونت و پرخاشگری دیگران نشویم یا بتوانیم به آن ها در کنترل عصبانیت شان کمک کنیم.

مرحله دوم
استفاده از تکنیکهای جسمانی و شناختی برای حفظ آرامش خود و پرهیز از آسیب رسانی به خود یا دیگری است.

مرحله سوم تصمیم گیری در مورد ابراز یا عدم بروز خشم است. شاید در وضعیت خاصی تصمیم بگیریم خشم خود را ابراز نکنیم که البته با نادیده گرفتن یا ابراز منفعلانه خشم فرق دارد. در این جا احساس خود را به جا آورده ایم اما تصمیم گرفته ایم با مهار کردن آن ، ابراز خشم را به تعویق اندازیم یا اصلاً آن را ابراز نکنیم.

مرحله چهارم چنانچه قصد ابراز خشم خود را داریم، بیان احساسات و درخواست مان به روشی قاطع و محترمانه برای تغییر شرایط است.

(یادتان باشد که هیچ چیز و هیچ کس قادر به خشمگین ساختن شما بدون اراده و خواست شما نبوده و هنگامی که به فردی چنین اجازه ای را می دهید تا شما را خشمگین سازد، درواقع کنترل خود را بدست آن فرد سپرده اید.)

مریم جهانبخش
کارشناس ارشد مشاوره



هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر