با سلام خدمت شما همراهان عزیز وبلاگ صدای سلامت .
با نگاهی گذرا به سایت های اینترنتی ، مجلات ، روزنامه ها و تلویزیون های ماهواره ای می توان با تبلیغات گسترده در زمینۀ افزایش قد مواجه شد اما این تبلیغات چقدر با واقعیت مطابقت دارد ؟
اگر بپذیریم که افزایش قد جزیی از فرآیند رشد است ناگزیریم به عواملی که بر رشد مطلوب قد تاثیر می گذارد اشاره کنیم . این عوامل از ژنتیک گرفته تا هورمون ها و تغذیۀ مناسب هر کدام اثرات بارزی بر این فرآیند دارند .
حال سوال این است که آیا شروع رشد با تولد آغاز می شود ؟ در واقع چنین نیست و شروع رشد از دوران جنینی آغاز می شود . پس باید برای رسیدن به قد بلندتر ، از دوران بارداری مراقبت از رشد کودک آغاز شود . در دوران بارداری تغذیۀ مادر تاثیر زیادی بر قد کودک متولد شده دارد . به طوری که مشخص شده است مصرف ناکافی ریزمغذی ها در کنار نوشیدن مشروبات الکلی و استعمال دخانیات در دوران بارداری به رشد ناکافی و کم وزنی کودک در هنگام تولد منجر می شود . مصرف غذا در حد متعادل و مناسب از تمام گروه های غذایی برای دستیابی به رشد قدی مناسب از اهمیت به سزایی برخوردار است .
اما سوال اساسی این است که آیا با تغذیۀ مناسب می توان به وراثت ژنتیک که از عوامل اساسی تعیین کنندۀ طول قد است غلبه کرد ؟
پیش از پاسخ به این سوال باید مشخص کرد که میزان مورد انتظار برای قد هر فرد چیست ؟ قد متوسط برای پسران شامل میانگین قد پدر و مادر به علاوۀ 6/5 و برای دختران میانگین قد پدر و مادر منهای 6/5 است .
آیا می توان با توجه به تغذیه این قد را افزایش داد ؟
پاسخ به این سوال را باید از متخصصان ژنتیک پرسید ، اما به طور مختصر می توان گفت برای رشد هر فرد یک دامنه یا محدوده وجود دارد به عبارتی مرزهای بالایی و پایینی برای قد هر فرد وجود دارد که از پیش برای هر فرد تعیین شده است . شما با تغذیۀ مناسب می توانید از مرز حداقل فاصله گرفته و خود را به حداکثر نزدیک کنید اما نمی توانید از مرز بالایی تجاوز کنید . بگذارید با مثالی مساله را ساده تر کنم . فرض کنید شما قصد ساختن بنایی را دارید اولین اقدام شما گرفتن مجوز ساخت است . این مجوز به شما اجازه خواهد داد که چند طبقه و تا کجا بسازید . این مجوز ساخت مشابه آنچه است که نقشۀ ژنی شما برای اینکه قد شما تا کجا پیش برود در اختیارتان قرار می دهد . اقدام بعدی پس از گرفتن مجوز تهیۀ مصالح و گذاشتن مناسب آنها کنار هم است تا هم از استحکام لازم برخوردار باشد و هم زمینۀ ادامۀ کار را فراهم می کند . فرض کنید شما ساختمانی 5 طبقه قرار است بسازید ، پس فونداسیون این ساختمان را برای 5 طبقه آماده می کنید . حالا ممکن است در هر طبقه سقف ها را 2/50 تا 2/80 در نظر بگیرید . این تفاوت به طور معمول تفاوتی است که در نگاه معمول بین دو ساختمان 5 طبقه قابل مشاهده است . این همان اتفاقی است که در محدودۀ رشد قد ممکن است رخ دهد . یعنی یک فرد به مرز پایینی و فرد دیگر به مرز بالایی دست یابد . عوامل تغذیه ای به شما کمک می کند که به مرز بالایی برسید . اما باید توجه داشته باشید که برای حرکت از مرز پایینی به مرز بالایی محدودیت زمانی وجود دارد که نقطۀ شروع آن از ابتدای بارداری است که نتیجۀ آن قد و وزن مطلوب در هنگام تولد خواهد بود . در مرحلۀ بلوغ با جهش قدی مواجه هستیم و پس از بلوغ به طور معمول افزایش رشد قدی در حدود 6 تا 7 سانتی متر خواهد بود . عوامل تغذیه ای رشد از تامین درشت مغذی ها مانند مواد قندی ، چربی ها و پروتئین ها که انرژی لازم برای سوخت و ساز بدن را تامین می کنند تا عوامل ساختمانی و ریزمغذی مانند انواع ویتامین ها و مواد معدنی مانند کلسیم ، روی و منیزیم همگی عوامل تعیین کننده بر میزان قد است . آنچه که امروزه تبلیغات روی آن متمرکز است قرص های افزایش قد می باشد که چیزی جز مجموعه ای از ویتامین ها و مواد معدنی نیست که به قیمت های چند برابر فروخته می شود . در صورتیکه اگر واقعا به آنها نیاز باشد سالهاست که با قیمت بسیار ارزان در داروخانه ها تحت عنوان قرص های مولتی ویتامین مینرال موجود است و نیازی به خرید آنها از طریق تلفن در مکان های نامشخص نیست . بسیاری از این مواد از طریق مصرف متعادل و مناسب مواد غذایی قابل دسترس است . مهم تشخبص کمبودها و رفع آن از طریق مواد غذایی یا مکمل های غذایی است . مشابه آنچه که در ژاپن اتفاق افتاد و افزایش قد جوانان ژاپنی از سال 1950 تا 1970 با افزایش مقدار کلسیم دریافتی رخ داد و یا آنچه که در بعضی نقاط کشورمان در مطالعات اخیر دفتر بهبود تغذیۀ وزارت بهداشت مشخص شد و آن کمبود روی بود . اگرچه غلات تامین کنندۀ انرژی ، قسمتی از پروتئین ها و برخی ویتامین ها و مواد معدنی ضروری است اما مشخص شده مصرف نان هایی که آرد آنها به خوبی تخمیر نشده است ، به دلیل داشتن ماده ای به نام فیتات در پوستۀ غلات مانع از جذب مواد معدنی به خصوص روی و کوتاهی قد می شود . سبزی ها و میوه ها ، انواع ویتامین ها و مواد معدنی به خصوص پیش سازهای ویتامین A را در رژیم غذایی تامین می کنند . کمبود متوسط تا شدید ویتامین A مانع رشد مطلوب کودکان می شود . منابع سرشار از ویتامین A عبارتند از اسفناج ، زردآلو ، طالبی و ... دریافت کافی کلسیم به ویژه در دورۀ رشد طولی استخوان ها بسیار حائز اهمیت است . بنابراین تغذیه با شیر ، ماست ، پنیر و انواع کلم را باید به نوجوانان پیش از رسیدن به سن بلوغ توصیه کرد . همین طور استفاده از نور خورشید و دریافت ویتامین D از منابع غذایی مانند تخم مرغ ، خامه ، شیر و کره مدنظر قرار گیرد . باید توجه داشت که برای داشتن وضعیت مناسب هورمونی یکی از عوامل مهم وزن مناسب است زیرا وزن اضافی ، بلوغ زودرس را به دنبال خواهد داشت و رشد قدی را محدود خواهد کرد . برای رسیدن به قد مطلوب باید وزن کودکان را در محدودۀ طبیعی حفظ کرد . از طرفی ترشح هورمون رشد که تاثیر مهمی در رشد مطلوب دارد ، کاملا تحت تاثیر تغذیۀ فرد است و با مصرف زیاد مواد قندی و گلوکز کاهش و با مصرف غذاهای غنی از پروتئین افزایش می یابد . در آخر متذکر می شوم که گول تبلیغات را نخورید و حواستان باشد که تغذیۀ صحیح ، خواب مناسب ، فعالیت فیزیکی و حفظ وزن مناسب در محدودۀ طبیعی در رسیدن به حداکثر رشد قدی فرد بسیار موثر است .
فرناز زرساز مشاور تغذیه و رژیم درمانی
تماس : 2301919 - 909 کد مشاور : 2270
شاد و تندرست باشید
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر